Дэлхий даяар чих дэлдийлгэн хүлээж буй Малайзын нисэх онгоцны тухай янз бүрийн таамаг, хэлэлцүүлэг өрнөсөөр байна. Өнгөрөгч Баасан гаригийн шөнө Куала Лумпураас Бээжинг чиглэн ниссэнээсээ хойш цаг орчмын дараа сураггүй болсон энэ онгоц хаачив? Сүйрсэн, далайн усанд живсэн, алан хядагчдын гарт орсон, чиглэлээ өөрчилсөн гээд олон ярианууд хөвөрсөөр. Гэвч онгоцноос ямар ч ул мөргүй олдоогүй л байна.
Тэгвэл техник технологи өндөр хөгжсөн өнөөгийн цаг үед бүхэл бүтэн нисэх онгоц 239 хүний хамт ор сураггүй алга болох боломж бий гэж үү? Халаасанд маань GPS, машинд маань OnStar байхад, Америкийн Үндэсний аюулгүй байдлын алба хэнийг ч бай мөрдөх боломжтой энэ цаг үед хэдийгээр ховор ч гэлээ нисэх онгоц агаарт замхарсан мэт алга болох боломж байсаар байгаа аж.
Энэ Даваа гаригийн байдлаар АНУ тэргүүтэй 9 орны хайгуулын болон аврах багийнхан Боинг 777-200 онгоцны, тэнд явсан 239 хүний өчүүхэн төдий ч ул мөрийг олоогүй байжээ. Өмнөд Хятадын тэнгис, Тайландын булан орчимд ямар нэгэн зүйлтэй тулгарсан байж болзошгүй энэ онгоцны сураггүй болсон үнэн бодит шалтгааныг олж мэдэхийн тулд бид хэдэн сар, хэдэн жилийг ч элээж магадгүй. Учир нь тэнгис далай бол маш том орчин, тэнд нуугдаж байгаа зангилааг тайлах нь маш их цаг шаардана.
2009 оны 6-р сарын 1-нд живсэн Эйр Франсын 447-р нислэгийн хар хайрцагны мэдээлэл уншигчийг сэргээхэд судлаачид хоёр жилийг зарцуулсан. Тэнгисийн цэргийн нисгэгч, нисэх хүчний зөвлөх асан, тэтгэвэрт гарсан хурандаа Жосеф хэлэхдээ “Хатуу үнэнийг хэлэхэд усан дотроос юм олно гэдэг маш хэцүү.” гэжээ.
Хамгийн сэтгэл сэрхиймээр зүйл нь онгоцноос ямар ч үл мөр үлдээгүй явдал. 18,000 гаруй цагийн нислэг хийсэн туршлагатай ахмад ямар ч аюул ослын дохио өгөөгүй. Ямар ч шинж тэмдэг байгаагүй гэдэг нь буруу. Энэ нь ер бусын аймшигтай гэсэн үг биш аж. Учир нь нислэгийн багийнхан нөхцөл байдал гарт байгаа үед аюул ослын нөхцөлд давуу эрхтэй байдаг. Нис, залуурд дараа нь холбогд гэсэн үг хүртэл байдаг юм байна. Нисгэгч, блогчин Патрик Смит хэлэхдээ радио холбоо чимээгүй байх нь намайг айлгадаггүй гэжээ.
Тэрээр “Үнэндээ сүйрлийн дохио ховор байдаг. Энэ дохио нэгдүгээрт, сүйрлийн аюултай ямар нэг зүйл болох эсвэл юуг ч хийх цаггүй гэнэтийн зүйл болох үед, хоёрдугаарт, нөхцөл байдал гарт байгаа тохиолдолд шаардлагатай зүйлийг хийсний дараа газартай холбогддог.” гэжээ.
Ямартай ч сураггүй болсон нисэх онгоц далайн усан дээгүүр нисэж явах үедээ алга болсон гэдэг нь үнэн.
Далай дээгүүр нисэх онгоцыг мөрдөх радиолокац байхгүй
Нисгэгчид агаарын хяналттай байнгын холбоотой байдаг эсвэл нисэх онгоц радарт байнга харагдаж байдаг гэдэг бол ташаа ойлголт. Эргээс 100 эсвэл 150 милиэс хол ниссэн л бол нисэх онгоц радараас гарчихдаг. Мэдээж хэрэг үүнд зайнаас гадна радарын төрөл, цаг агаар болон бусад хүчин зүйлсүүд нөлөөлнө. Энэ тохиолдолд иргэний агаарын тээвэрт илүү өргөн хүрээнд үйлчлэх өндөр давтамжтай радио хүлээн авагчаар холбогддог. Нисгэгчид зам дагуу дахь байнгын ‘мэдээний цэгүүд’ дээр онгоцны чиглэл, агаарын урсгалын хурд, өндөр зэрэг мэдээллүүдийг шалгадаг. Эдгээр мэдээний цэгүүдийн хооронд радио чимээгүй байх нь гайхмаар бус харин хэвийн үзэгдэл. Зарим нисэх онгоцны холбооны систем нисгэгч дуудлага хийхийг шаарддаггүй, нислэгийн менежментийн компьютерууд хиймэл дагуулын холбоогоор мэдээллийг дамжуулдаг.
Хэдий тийм ч орчин үеийн нислэгийн менежментийн систем нь жолоодлогод GPS-ийг ашигладаг болсон ба зөвхөн онгоц хаана байгааг хэлдэг. Энэ нь Можавын элсэн цөлийн дунд iPhone-оо бариад явж байгаатай адил гэж хэлж болно. GPS чинь чамд хаана байгааг хэлэх боловч утасныхаа Find My Phone-ыг ашиглаж чадахгүй. Гэхдээ бодит байдал дээр нисэх онгоцноос хиймэл дагуулаар дамжуулан мэдээлэл дамжуулах боломжтой ч ийм системээр хангах нь хэдэн тэрбум доллар шаардана гэж Смит хэлжээ.
Жосефын хэлснээр Боинг 777 чимээгүй живсэн байх нь үнэмшилгүй гэнэ. Олонх арилжааны онгоцнууд нь агшин зуурт асах ослын байрлалын гэрэлтэй байдаг нь усны цохилт гэх мэт тодорхой нөхцлүүдэд асдаг. Мөн тэнгист иргэний агаарын тээврийн системд радар эсвэл бусад мөрдөх технологи байдаггүй ч цэргийн болон хамгаалалтын агентлагуудад бараг л эргэлзээгүй байдаг. Reuters агентлаг 370-р нислэгийг онгоц болон газрын хооронд богино хэмжээний, харьцангуй энгийн мессежийг радио эсвэл хиймэл дагуул ашиглан илгээдэг ACARS системтэй байсан ба онгоцонд мэдээлэл дамжуулах компьютерт засвар хийх шаардлагатай байгаа тухай дохиог механикуудад өгсөн гэж мэдээлсэн. Гэхдээ энэ систем нь ерөнхийдөө мэдээллийг дамжуулдаггүй, нислэгийн үеэр тодорхой хугацаануудад мэдээ илгээдэг байна. Энэ мэдээнүүд нь түлхүүр мэдээлэл болж чадах ч зөвхөн үйл явдлын дараа юм байна. Боингийн зүгээс нислэгийн эвдрэл гэмтлийг хайх, хянах илүү сайжирсан Airplane Health Management нэртэй системийг санал болгосон ч 370-р нислэгт үүний ашиглаагүй аж.
Эвдэрхий хэмхэрхий гарч ирэх талбар том ч далайн ус бүр ч уудам
Хэрвээ онгоц хаа нэгтээ унасан бол тэндээс ямар нэгэн зүйл гарч ирэх ёстой. Гэвч гурав хоногийн хайгуулын дараа хайгуулчид онгоц унасан байж болзошгүй ямар ч зүйлийг олоогүй. Энэ нь үнэхээр ер бусын урьд хожид болж байгаагүй зүйл.
Смитийн хэлж байгаагаар хамгийн тодорхой тайлбар бол эрлийн багийнхан онгоц унасан гэдэгт итгэлгүй байгаа учир зөв газартаа хайхгүй байгаа аж. Мөн онгоц далайн ус руу мөргөж, живсний дараа онгоц бараг бүрэн бүтнээрээ үлдэх найдваргүй байж болох ч ийм байх боломжтой гэжээ.
Алан хядах үйл ажиллагаатай холбоотойгоор онгоцонд гал гарснаас эсвэл нисгэгчийн санаатай хийсэн сүйрлээс болж онгоц живсэн гэхчилэн олон арван таамгууд хэлэлцэгдэж байгаатай холбоотойгоор Жосеф дараах үгийг хэлсэн байна.
“Хэрвээ онгоц 7 милийн өндөрт явж байх үед ямар нэгэн аюултай зүйл болсон бол энэ өндөрт салхи заримдаа 185 км/цаг гаруй хурдтай байдаг. Иймээс жижиг хэсгүүд салхиар зөөвөрлөгдөн харилцан адилгүй зайд очих боломжтой.”
Өөрөөр хэлбэл далавч эсвэл сүүлний хэсгүүд яг л гялгар уут шиг л хийсэж орхих аж. Харин хөдөлгүүр гэх мэт хүнд хэсгүүд шууд доош унах юм байна. Шатахуун болон бусад шингэнүүд цацагдаж бага ч болов нотлох баримтыг үлдээх байв. Яг ийм тохиолдол 2003 оны 2-р сарын 1-нд Колумбиа сансрын шаттл дэлхийн агаар мандалд эргэн орох үед задрах үед тохиолдож байжээ. Ялгаа нь энэ явдал газар дээр болсон ба задгай тэнгист хэмхэрхий хэлтэрхийнүүдийг олж харах нь үнэхээр хэцүү зүйл юм байна.
Яг дээр нь очихгүйгээр усан дээр байгаа зүйлийг олж ажиглана гэдэг маш, бүр дэндүү хэцүү зүйл гэж Жосеф хэлжээ.
1
Тэнэглэл0
Гоё0
Ха Ха0
Хөөрхөн0
Гайхмаар0
Бахархмаар0
Харамсалтай0
Буруу
