Шпротны тухай 15 сонирхолтой баримт

Нийтлэгч: Лука

Огноо: 2014/01/20

Total0
0

Шпрот буюу биднийхээр лаазалсан тостой жижиг загаснууд нь Орос ах нарын ширээн дээр байдаг хамгийн алдартай, хамгийн түгээмэл хүнсний нэг бөгөөд ах нарынхаа шпротонд дурладаг зан чанарыг бид ч бас өвлөж авсаар багагүй хугацааг үдээд байна. Саяхан энэ хүнсний бүтээгдэхүүнтэй холбоотой хэл ам хойд хөршид маань үүссэн нь Латвийн шпрот үйлдвэрлэгчдийн бүтээгдэхүүнд загасыг утах үед бий болдог бензопирен хэмээх бодисын хэмжээ дэндүү их байгааг ОХУ-ын мэргэжлийн хяналтын эрүүл мэндийн хяналтынхан олж тогтоосон явдал юм. Энэхүү бодис нь уушигны хавдар үүсэхэд нөлөөлж, хүний ДНК-д нэвтэрч сөргөөр нөлөөлдөг аж. Ямартай ч сэтгэлд дотно амттай нөөшилсөн загасны тухай 15 сонирхолтой баримттай танилцацгаая.

1. Анх шпротыг Европын хар хайган загасны дэд зүйл болох Балтийн тэнгисийн хар хайган загасаар хийдэг байсан бол хожим нь энэ нэрэн дор Каспийн хар хайган загас, май загас болон бусад жижиг загаснуудаар хийх болжээ. Жижиг хар хайган загасыг утаад дараа нь тосонд нөөшилдөг байна.

2. Ерөнхийдөө шпрот /sprat/ хэмээн нэрлэсэн үг нь тосонд нөөшилсөн утсан загас гэдэг утгыг илэрхийлдэг ч үнэн хэрэгтээ шпрот гэдэг нь хар хайган загас хэмээх загас бөгөөд май загасны овгийн жижиг загас юм.

3. Шпротны орц нь хар хайган загас эсвэл май загас, тос, давс юм байна. Лаазан дахь загасны тоо савны 75 хувиас багагүй хэмжээний байх ба загаснуудыг нуруу эсвэл хэвлийгээр нь ёроол, тагны аль нэг рүү паралель байрлалтайгаар зөрүүлэн эгнүүлж өрөх ёстой байдаг аж.

4. ЗХУ-д шпрот нь баярын ширээний орц байдаг байв. Мөн 1 рубль 80 центийн үнэтэй байжээ. Том баяр наадамд шпротыг цөцгийн тос, майонез, бага зэрэг шарсан талхтай хачиртай талх хийхэд ашигладаг байв.

5. Шпротны загасыг утах үед үүсдэг карциноген, бензопирен нь хүний биед хуримтлагдаж, хавдар үүсэхэд нөлөөлдөг олон өөрчлөлтүүдийг бий болоход нөлөөлдөг.

6. Одоогоор Орост энэхүү бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэгдэх үед үүсдэг бензопирений зөвшөөрөгдсөн хязгаарыг багасгаад байгаа. Түүнчлэн олон үйлдвэрүүд хар хайган загасыг зүгээр л шингэн утаа нэмсэн загасны тосонд нөөшилж байна.

7. Чанартай шпрот нь тод алтлаг өнгөтэй байдаг. Учир нь түүнийг нигүрс модны зомгол дээр утсан байдаг. Ингэж утсанаар загас бүхэлдээ утагдаж, арьс нь зөөлөн болдог. Мэдээж хэрэг өнөөдөр зах зээл дээр худалдаалагдаж байгаа хамгийн сайн чанарын шпротууд нь шилэн савлагаатай эсвэл метал савтай нь нэвт гэрэлтэж харагддаг тагтай байгаа юм. Ийм савлагаатай бүтээгдэхүүнийг хэн ч хараад чанарыг нь мэдэх боломжтой.

8. 2006 оны 11-р сард Латвийн бүтээгдэхүүний эргэлтийг бензопирений агууламж өндөр гэсэн шалтгаанаар зогсоосон. 2008 оны зун Латвийн шпротны импортын хориог цуцалсан ч 2013 оны эхээр Латвийн шпротонд бензопирений хэмжээ их байгааг ОХУ-ын мэргэжлийн хяналтын алба илрүүлсэн энэ хэмжээ зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс 35 дахин их байна гэжээ. Оросын эрх баригчид ямар мэдээлэл өгөхийг тус компани хүлээж байгаа аж.

9. Шпрот буюу хар хайган загас нь өвөл зуны амьдралын хэв маягтай загас бөгөөд зуны улиралд бага хөдөлж, өөх хуримтлуулан өвөл ичих маягтай амьдардаг.

10. Түрстэй, тарган шпротонд дуртай хүмүүс савлагаан дээрх хугацааг сайн анзаарах хэрэгтэй. Намар барьсан загас хамгийн тарган байдаг.

11. Хэрвээ шпротыг хуваах, сэрээгээр няцалвал үйлдвэрлэлийн процессыг хөсөрдүүлж байгаа хэрэг гэнэ.

12. Шпротны хугацаа үйлдвэрлэсэн өдрөөс хойш 24 сар байдаг ба лаазыг нээснээс хойш хөргөгчинд 3 хоногоос илүүгүй хугацаагаар хадгалж болно.

13. 2008 оны зун Калининград мужийн хилийн хот Мамоновод аварга том нөөшилсөн загасны хөшөө боссон.

14. Саяхнаас уламжлалт шпротны орцонд улаан лоолийн шүүсэнд хийсэн хар хайган, нимбэгтэй хар хайган гэх мэт орцууд нэмэгдсэн. Лаазалсан хар хайгас загас худалдан авахдаа лааз хонхойх эсвэл төвийх байдалтай байх, чийг авснаас болж, лаазан дээрх цаасан шошгоны үсэг зураг бүдгэрч бохирдсон эсэхийг сайн ажиглах хэрэгтэй.